dutch marginal

Kiezen, snijden, zwijgen was tot 2003 het medische protocol voor kinderen die intersekse werden geboren. Bij intersekse is er een variatie in dna, hormonen, uiterlijke geslachtskenmerken of geslachtsklieren. Dat kan gelijk bij de geboorte duidelijk zijn of later, zoals in de puberteit. De Volkskrant schreef erover in de krant van zaterdag, want er wordt vrijdag een documentaire uitgezonden over intersekse. Nu kende ik het fenomeen intersekse doordat ik het boek Middlesex van Jeffrey Eugenides las. Maar wat ik niet wist, is dat het een variatie is die ongeveer even vaak voorkomt als rood haar in Nederland. Ongeveer 200.000 Nederlanders zijn intersekse geboren. In Middlesex kiest de hoofdpersoon ervoor om geen ingreep te ondergaan, maar zijn lichaam gewoon te laten zijn wat het is. Maar natuurlijk is dat een mentale worsteling. Het boek maakte veel indruk op mij en is zeker aan te bevelen, niet alleen vanwege het onderwerp, maar ook vanwege de stijl, het uitgebreide verhaal, de geschiede...

max havelaar is oneindig besproken en bekend van het fairtrade-merk. wat ik vergeten was was de gelaagdheid en het fictieve experiment van multatuli. natuurlijk wist ik nog wel dat er lagen in het verhaal zaten, maar het moderne karakter ervan was me niet bijgebleven. wat 20ste eeuwse schrijvers voor mij leken toe te voegen aan het post-structuralisme, was eigenlijk gewoon een moderniseren van de experimenten van multatuli. we denken altijd dat we meer weten en kunnen dan vroeger, maar is dat zo. als je bedenkt wat een werk leonardo da vinci verzette, of dante, zonder alle moderne hulpmiddelen, dan kunnen wij eigenlijk maar heel weinig.  wij hebben ook zo veel minder tijd doordat we zoveel binnenkrijgen aan informatie, prikkels en vermaak, waar we eigenlijk niets aan hebben. brieven met de hand schrijven, kunnen we ons niet meer voorstellen, gewend als we zijn aan gemakkelijk kunnen herschrijven, kunnen telefoneren, snel kunnen reizen en natuurlijk even kunnen appen of e-mailen. de...

wat een mooi verhaal. de weemoed doordrenkt de lezer terwijl hij grinnikt om het carpe-diemgedrag. max havelaar komt in mij op bij het lezen. dezelfde levensvragen worden gesteld. max bekommert zich alleen ook om de medemens, de titaantjes zijn alleen met zichzelf bezig. menig jongere zal zich herkennen in het verhaal van nescio. wikipedia over titaantjes goodreads over titaantjes boekverslagen op scholieren.com

tonio is een dik boek voor een requiem. dat zul je misschien denken als je begint met lezen. maar van der heijden sleept je mee in het ouderschap, het leven, het lijden, het rouwen en het genieten. het is een prachtig boek geworden. soms kun je niet lang erin lezen omdat het verdriet dan te uitgebreid verteld wordt om dat lang te lezen, maar dat is niet negatief bedoeld. leg het gewoon even opzij en zodra je het weer pakt weet je het weer op te pakken en grijpt het verhaal je weer even hard aan. rouwen is een kunst. een kind verliezen schijnt vreselijk te zijn. zo te kunnen rouwen als adri en mirjam doen is een kunst. ze beleven het echt, ze ondergaan het en zullen er sterk uit opstaan. ik ken meerdere mensen die niet uit de rouw om hun kind omhoogkwamen. dat is pas pijnlijk. dat blijft het hele leven doorgaan. heb maar echt verdriet en uit het maar. tonio is daar de gids voor. nu ik erover schrijf krijg ik al weer kippenvel. natuurlijk hebben critici gelijk als ze vinden dat hij zijn ...

kees de jongen vond ik altijd een saaie titel. maar steeds vaker kwam ik het boek tegen, zodat ik het uiteindelijk toch besloot te lezen. daar heb ik geen spijt van. wat een leuk, voor ons historisch, boek. thijssen heeft de fantasie van een knaap van 11 à 12 jaar goed weten te verwoorden. ik kan mij nog herinneren dat je als kind oneindig zulke gedachten had, maar niet eerder las ik ze zo uitgebreid in een boek. wat een heerlijke naïviteit. omdat het boek ook de historische tijd op een sprekende manier beschrijft heeft het boek voor ons een meerwaarde gekregen als historische roman, terwijl het eigenlijk een sociale en ontwikkelingsroman is. op lezenvoordelijst.nl op goodreads.com op de uittrekselbank van de bieb

hype dacht ik, die gedichten van tim hofman. zijn youtube-video's zijn leuk maar grof, zijn gedichten kunnen hooguit gemakkelijk zijn. mijn verbazing was dus groot toen ik het boekje van de bieb leende doorbladerde en echt begon te lezen. wat een inventieve woordspelingen en grappige filosofieën. ideaal om voor de nederlandse lessen te gebruiken. humoristisch, creatief, soms grof, maar dat vinden scholieren juist leuk, inventief. ik kan het dus alle docenten nederlands in elk geval aanraden. wat een creatieve man is dit. mijn selectie van gedichten om in de klas te gebruiken: dag depressie! (l)even doodsangst kadoodje kim feuthanasie (v)lucht zijzoenen dit boek op goodreads samenvatting op scholieren.com (met linkjes naar recensies)

mariken blijkt gewoon een universeel meisje te zijn dat nog steeds rondloopt, een puber die misleid wordt door een meer ervaren persoon. ze wordt verleid om te genieten van het leven, zich geen zorgen te maken over misdaad of ondeugd. ik stel me zo een meisje voor in deze tijd, die lekker los leeft, drugs en drank gebruikt, anderen overhaalt om daarin mee te gaan, maar uiteindelijk inziet dat zo een leven lang te leven, geen bevrediging geeft. de wroeging komt en daarmee de verlossing. dagelijks gebeurt dit verhaal opnieuw. vrouwen en natuurlijk ook mannen vinden verlossing uit een losbandig leven (denk maar aan eus van özkan akyol) door zich te bekeren tot een geloof, door vrijwilligerswerk te gaan doen, door nuttig werk te gaan doen, door te gaan scheppen en creëren en de wereld te verrijken met mooie kunstwerken of boeken, door te zorgen dat anderen niet in dezelfde valkuil trappen. wat er nodig is om in die valkuil te trappen? soms niets, soms een tegenslag zoals bij mariken, soms ...

malva, een dochter met een waterhoofd, in de vergetelheid geraakt bij dichter pablo neruda . hagar heeft daarbij een moeilijk onderwerp tot hoofdpersoon van haar roman gemaakt, een zwaar gehandicapt kind, een slecht huwelijk, beroemdheid, egocentrisme, daar draait haar boek om. vragen die in het boek impliciet worden gesteld zijn vragen naar hoe je om moet gaan met het ouderschap als het je belemmert in je carrière, als het niet iets levert waarmee je kunt prijken en waarover je kunt opscheppen. terwijl het vroeger vanzelfsprekend was om kinderen te krijgen en voor je gezin te zorgen zijn we steeds individueler geworden en blijven nu al heel veel meer mensen single omdat ook een vaste relatie hebben ons al te veel in onze vrijheid beperkt. net nog zag ik een filmpje van herman pleij waarin hij uitlegt dat geluk betekent om keuzevrijheid te hebben. die keuzes worden beperkter met partners, nog meer met kinderen en nog meer met een kind dat veel zorg nodig blijft hebben. gedurfd en mooi...

wat een boek, beeldend, schrijnend. akyol vertelt in interviews dat hij de vraag wil stellen in hoeverre je door je milieu bepaald bent. deterministisch, naturalistisch, de gebroeders de goncourt van 2012. eline vere gaat de ondergang tegemoet, therese raquin, germinie lacerteux en nu eus. hij belandt in de gevangenis, gered van de ondergang. akyol werd daarna schrijver, eus wellicht ook. eus op lezenvoordelijst.nl samenvatting op scholieren.com recensie op de leesfabriek.nl interview met akyol over eus 24 uur met özkan akyol op npo.nl eus op goodreads

de greppel is de plek waar je kunt nadenken in het land van herkomst van de vrouw van de burgemeester van amsterdam, vlakbij haar geboortehuis. de greppel is ook de plek waar haar grootouders ooit gevonden werden na een afrekening. het wordt gesuggereerd en niet expliciet gemaakt, zoals veel in het boek. het boek zit vol filosofische overwegingen, over het bestaan, over dood en leven, over ouder worden, over het huwelijk, over overspel, over liefde, over de natuur, over het milieu ... het boek maakt ook veel niet expliciet; denkt de burgemeester werkelijk dat de ziel van zijn moeder in de lijster huist, dat zijn vader zijn moeder heeft vermoord, dat de broer van zijn vrouw haar minnaar heeft aangevallen ... dit boek zoemt na in je hoofd en in je bestaan, vooral als je getrouwd bent. want het huwelijk speelt toch wel de hoofdrol in dit boek. het huwelijk van de ouders van de burgemeester en het huwelijk van de burgemeester zelf. stel je voor dat je na dertig jaar huwelijk eigenlijk nog ...

grunberg schreef met de man zonder ziekte een heerlijke fatalistische roman. vanaf het begin is het de lezer duidelijk dat het met sam niet goed gaat aflopen. hij gaat zijn ondergang willens en wetens tegemoet, een eline vere van de 21ste eeuw. nee, dat laatste gaat niet echt op. sam blijft actief en bezig terwijl eline totaal passief was in haar fatalisme. grunberg laat ons de vervreemding voelen die je kan overkomen als je je vaste structuur kwijt bent, als gebeurtenissen grip krijgen op de regelmaat en voorspelbaarheid die je gewend bent. na het lezen van dit boek besef je eens te meer, dat je leven niet is zoals het is, maar dat het nu is wat het is en morgen misschien iets heel anders. nachtmerries liggen op de loer, een auto-ongeluk, een hersenbloeding, een natuurramp, een kernramp en wat doen we dan, wat kunnen we dan, wat zijn we dan nog. weten we zelf dan nog wel wie of wat we zijn ... een recensie op trouw.nl een boekverslag op scholieren.com een vlogboek over deze grunberg

suezkade van jan siebelink is een verademing na het beklemmende knielen op een bed violen. toch loopt het ook met deze hoofdpersoon niet goed af en dat heb je al door op de eerste pagina van het boek. natuurlijk hoop je ook niet te veel op een goede afloop als je siebelink kent. het boek bevat veel intertekstuele verwijzingen naar franse literatuur en naar franse filosofen. daarmee is het boek voor frans-liefhebbers een must om te lezen. de schoolcultuur wordt vanuit de visie van de typische marc cordesius, docent frans, beschreven. hij is docent frans om regelmaat in zijn leven te creëren. geld heeft hij niet nodig. hij geeft gedreven les op hoog niveau, waar veel andere docenten het niveau laten zakken. slechte cijfers betekent een slechte docent. niemand wil op dit manier aan de schandpaal genageld worden tijdens de rapportenvergadering, niemand behalve de docent duits. hij wordt steeds genadeloos afgemaakt door zijn collega's onder aanvoering van de conrector. naast de liefde v...

ik kende het boek van reputatie, ik, jan cremer, revolutionair, schandalig, taboe-doorbrekend. wat mij verbaast is dat mensen werkelijk dachten dat het allemaal autobiografisch is. het zijn te veel avonturen en ze zijn te spectaculair. wat een levendige fantasie en verbeeldingskracht. natuurlijk was jan cremer geen lieverdje en zullen veel verhalen dicht bij de waarheid liggen, maar fictie blijft fictie. als aankomend docent heb ik me er een voorstelling van gemaakt hoe het zal zijn om zo'n kwajongen als hij afschildert in zijn boek, in je klas te hebben. stel je toch eens voor. veel talent, maar geen stopknop, geen remmen, geen zitvlees. inmiddels zijn speciale scholen daarop ingesteld, maar toch. daar heb je dan een hele uitdaging aan. een verslag op scholieren.com wikipedia over jan cremer

wie kent dat gevoel niet, het gevoel nooit meer te kunnen slapen. de één kent het door het drukke leven, de ander door gepieker, of misschien wel door ziekte of pijn. het is een moedeloos gevoel. de mens kan niet zonder slapen. de titel van hermans boek vertelt ons daarom al veel over het overheersende gevoel in het boek. maar tegelijk is het ook heel bemoedigend. de hoofdpersoon alfred geeft niet op, geeft zich niet toe aan de moedeloosheid, aan de tegenslagen, pijn, vermoeidheid, muggen, vliegen, regen en kou. hij gaat door en komt weer thuis, geschonden en herboren. hij heeft zich bevrijd van het verlies van zijn vader dat op hem drukt vanaf de dood van zijn vader als hij zeven is. deze bevrijding wordt bekroond met twee manchetknopen met een meteorietsteen erin die zijn vader nog voor hem gekocht heeft. niet alleen heeft hij zichzelf bevrijd van de dood van zijn vader, ook zijn moeder deed dat tegelijkertijd door de knopen te geven voordat hij promoveert, voordat hij het leven dat ...

vorige week kwam christiaan weijts in nrc met een nieuw opinie over de literatuurlijst op de nederlandse scholen. eerder al kraakte hij die af. nu stelt hij dat hij het mis had, want het is nog veel erger allemaal. zijn oplossing is om literatuur los te weken uit de talen en te plaatsen bij de kunstvakken. dat klinkt mij als kunsthistorica en gesjeesde literatuurwetenschapper als muziek in de oren. fantastische combinatie die zeker gemaakt moet worden, maar literatuur heeft ook een plaats bij de talen nodig. literatuur is afhankelijk van taal, is taal en omdat docenten te druk zijn met de grammatica, spelling, schrijf- en leesvaardigheid om hun leerlingen klaar te stomen voor het examen, moet dat niet betekenen dat de literatuur er geen plaats in heeft. integreer de literatuur in je lessen zoals ze op een vrije school vaak doen. hans en monique hagen verzamelden gedichten over taal . ideaal om te gebruiken in je lessen. waarom altijd weer die saaie voorbeeldzinnetjes en niet gewoon elk...

het tweede boek dat ik van arjen lubach lees maakt indruk. magnus, groot, een koning in noorwegen en zweden, is een boek over leven, liefde en overleven. het laat ook zien hoe je soms de weg kwijtraakt in het leven en dan toch de draad weer op kunt pakken. wat magnus ook laat zien is hoe een kleine gebeurtenis een enorme impact op je leven heeft. epilepsie, chantage, angst, een reis, een ontmoeting, alles vormt je en geeft je richting. we denken zelf de richting te bepalen en de één doet dat ook meer dan de ander, maar iedereen komt wel gebeurtenissen tegen die niet te omzeilen zijn, waar je mee moet leven. de uitdaging is natuurlijk om je zegeningen te blijven tellen en vooral om zo positief mogelijk om te gaan met de nieuwe situatie. makkelijk gezegd. inspirerend in het boek is de reis en het ondernemen van iets nieuws op het moment dat de hoofdpersoon van het boek, merlijn, zich verslagen voelt door het leven. en geloof me, je denkt altijd dat het alleen jou overkomt en dat al die a...

de ontdekking van de hemel van harry mulisch is een wonderbaarlijk boek. soms overdone, soms fascinerend, soms leerzaam, soms grappig en soms mysterieus. het boek wekt ergernis op om de overduidelijke arrogantie van de intelligentsia die van dit boek afstraalt, maar ook bewondering om de verwevenheid van vele thema's en het uiteindelijk spannende, meeslepende verhaal. het boek laat je achter met een gevoel van mogelijkheden en mysteries, kennis en uitvindingen die nog wachten op ons. eigenlijk eindigt het boek met de verdoemenis van de aarde door het hemelrijk uitgestoten nu de duivel de overmacht heeft, maar gevoelsmatig bleef ik positief achter. natuurlijk het milieu, de oorlogen, de verregaande technologie, trump, zorgen hebben we wel. maar we hebben ook boeken vol kennis en historie, mysterie en dromen. nee, die verdoemenis moet nog maar een paar duizend jaar wachten. want dat leert het boek ons ook. de jaren vliegen voorbij. trailer van de film door jeroen krabbé reviews op go...

fascinerend boek van yvonne van keulen met veel levenswijsheden en een geweten in de vorm van de personage klaas. ze schrijft enorm beeldend. in de luisterversie van dit boek leest ze het zelf voor en het lijkt wel bijna een hoorspel. zo is het geschreven en ze doet de stemmetjes perfect na. kijk ook dit youtube filmpje waarop ze een verhaal van haarzelf als 13-jarige voorleest. dramatisch, humoristisch en vooral beeldend. het boek is een paar keer herzien uitgegeven, maar om zich met de actualiteit te kunnen meten is het niet nodig een herziene uitgave te lezen. de eerste uitgave is beeldend en tijdloos genoeg. jan rap op goodreads de uittrekselbank van de bieb over yvonne keuls en haar boeken boekverslagen op scholieren.com

bosboom-toussaint. tot mijn spijt wist ik niet dat dit de achternaam was van een nederlandse schrijfster in de traditie van de brönte-zussen, een voorgangster van louis couperus. heerlijk dat boek. natuurlijk is het ook anders dan de boeken van de bröntes maar hetzelfde gevoel wordt erdoor opgewekt. bosboom-toussaint heeft de boeken ongetwijfeld gekend. in het boek zelf wordt verwezen naar shakespeares 'taming of the shrew', waar het boek ook ongetwijfeld door geïnspireerd is. net als bij de couperusboeken, leer je veel over de tijd waarin het boek zich afspeelt, de tweede helft van de 19e eeuw. dit boek is geschreven in voornamelijk briefvorm en heeft een mannelijke ik-verteller in de vorm van jonker leopold. aan het begin van het boek zijn daarnaast nog wat korte scenes die een personaal verteller hebben. de verteller zijn dan beurtelings de vriend vanleopold, willem verheijst, en leopold zelf. het verhaal vertelt van een onafhankelijke vrouw die alle burgelijke conventies he...

dat arjen lubach ook boeken schrijft, dat was een aangename verrassing voor mij. gelijk lezen dus. magnus wordt het meest genoemd, maar dat boek was even niet in de bieb, dus begon ik aan bastaardsuiker. een heerlijk boek, uitdagend door de wisselende perspectieven (briefvorm, ik-verteller heden, ik-verteller verleden, personale vertellers verleden), spannend ook door de verrassende wendingen, door het mondjesmaat geven van informatie en uiteindelijk dramatisch en herkenbaar. wat zijn sommige mensen toch manipulatief. het boek laat een hoofd vol energie en levenslust achter, dus denk niet dat een dramatische wending, een zwaar gevoel achterlaat, zoals veel boeken. bij mij niet tenminste. eigenlijk kun je het boek in zeker opzicht met joe speedboot vergelijken (dat boek luisterde ik net voor dit boek). ze laten de levensloop zien, de kleine gebeurtenissen, die cruciale keuzes, die het leven een onvermijdelijke wending geven en gaan over schrijven. beide boeken doordringen je van je eige...