grunberg schreef met de man zonder ziekte een heerlijke fatalistische roman. vanaf het begin is het de lezer duidelijk dat het met sam niet goed gaat aflopen. hij gaat zijn ondergang willens en wetens tegemoet, een eline vere van de 21ste eeuw. nee, dat laatste gaat niet echt op. sam blijft actief en bezig terwijl eline totaal passief was in haar fatalisme. grunberg laat ons de vervreemding voelen die je kan overkomen als je je vaste structuur kwijt bent, als gebeurtenissen grip krijgen op de regelmaat en voorspelbaarheid die je gewend bent. na het lezen van dit boek besef je eens te meer, dat je leven niet is zoals het is, maar dat het nu is wat het is en morgen misschien iets heel anders. nachtmerries liggen op de loer, een auto-ongeluk, een hersenbloeding, een natuurramp, een kernramp en wat doen we dan, wat kunnen we dan, wat zijn we dan nog. weten we zelf dan nog wel wie of wat we zijn ... een recensie op trouw.nl een boekverslag op scholieren.com een vlogboek over deze grunberg