dutch marginal

max havelaar is oneindig besproken en bekend van het fairtrade-merk. wat ik vergeten was was de gelaagdheid en het fictieve experiment van multatuli. natuurlijk wist ik nog wel dat er lagen in het verhaal zaten, maar het moderne karakter ervan was me niet bijgebleven. wat 20ste eeuwse schrijvers voor mij leken toe te voegen aan het post-structuralisme, was eigenlijk gewoon een moderniseren van de experimenten van multatuli. we denken altijd dat we meer weten en kunnen dan vroeger, maar is dat zo. als je bedenkt wat een werk leonardo da vinci verzette, of dante, zonder alle moderne hulpmiddelen, dan kunnen wij eigenlijk maar heel weinig.  wij hebben ook zo veel minder tijd doordat we zoveel binnenkrijgen aan informatie, prikkels en vermaak, waar we eigenlijk niets aan hebben. brieven met de hand schrijven, kunnen we ons niet meer voorstellen, gewend als we zijn aan gemakkelijk kunnen herschrijven, kunnen telefoneren, snel kunnen reizen en natuurlijk even kunnen appen of e-mailen. de...

woutertje pieterse is samengesteld uit de ideeën van multatuli. hij verzamelde in ideeën allerlei essays en verhalen. het is wonderlijk te bedenken dat het dus niet als een boek geschreven is, maar uiteindelijk toch tot een boek kon worden gebundeld. het boek is erg belerend door de auctoriaal verteller, maar tegelijkertijd is het ook een werk van het fin de siècle met de beschrijving van de werkelijkheid, het zich bevrijden van het standenverschil, het springen van het verhaal van plek en tijd en met de humor en natuurlijk het open einde. wat er van woutertje terecht is gekomen laat multatuli aan ons over. we mogen er zelf over verderdromen zoals woutertje wat afdroomt in het verhaal. in september schreef martijn suurenbroek een leuk stukje over dit boek op neerlandistiek.nl.