de novelle, de nacht der girondijnen, van j. presser was het boekenweekgeschenk van 1957. wat een fantastisch boek. nog steeds wordt het opnieuw uitgebracht.ik vind het een volwassen vervolg op oorlog zonder vrienden van evert hartman. net als oorlog zonder vrienden de nsb-kant laat zien, laat de nacht der girondijnen de foutejodenkant zien. de oorlog had zoveel kanten en als je je inleeft in het verhaal van mensen aan die kanten, valt er voor elke kant wel wat te zeggen. dat is beangstigend, want wat zouden wij doen in de oorlog. zouden wij wel dappere verzetsstrijders zijn, of zouden we denken dat de nieuwe - bezette - situatie permanent gaat voortduren en dat we ons moeten assimileren. of waar zouden we naartoe moeten vluchten?
dit soort boeken zetten je aan het denken over je levensmoraal, je inzet voor de wereld en voor anderen, het tijdelijke van alles, en over de essentie van je leven.
het is een novelle, dus een dunner boek, maar denk niet dat je dan snel klaar bent. het boek is zo geschreven dat je elke zin goed tot je door moet laten dringen en als je het uit hebt, zul je weer opnieuw beginnen zodat je eindelijk al die eerste pagina's in een context kunt plaatsen en de symboliek eruit kunt plaatsen.
goodreads over de nacht der girondijnen
youtube filmpje als inleiding op een theaterstuk over dit boek
recensieweb over de nacht der girondijnen